Rebolusyonaryo tulad ni Bonifacio - tanaga baybayin

isang rebolusyonaryo

tulad ni Bonifacio

ganyan kung ituring ko

ang yakap na prinsipyo

- gbj/03.13.2026

tanaga-baybayin

Mga buwayang walang buntot

MGA BUWAYANG WALANG BUNTOT

‎

‎mapanlinlang at mapag-imbot

‎iyang mga trapong kurakot

‎sila'y buwayang walang buntot

‎na sa masa'y hirap ang dulot

‎

‎panagutin ang mga buktot

‎sa sistema nilang baluktot

‎panagutin lahat ng sangkot

‎sa ginawang pangungurakot

‎

‎- gregoriovbituinjr.

‎03.12.2026

* litrato mula sa google

Silent - Listen; Silence - License

SILENT - LISTEN; SILENCE - LICENSE

‎

‎pag nirambol ang titik ng isang salitâ

‎ay may mabubuo kang iba pang katagâ

‎ang SILENT ay LISTEN, makinig nang tahimik

‎at ang napakinggan ay maisasatitik

‎

‎ang SILENCE ay LICENSE, tahimik magmaneho

‎may lisensya, pag nahuli'y maaayos mo

‎tingni ang salitang pag nirambol, THREE is THERE

‎if you WON, you OWN it NOW, pati ERA, ARE, EAR

‎

‎paano mo ma-COMPILE ang mga POLEMIC

‎paano i-DRAW ang WARD na talagang siksik

‎paano mo i-SHOUT sa SOUTH, hindi THORN ang NORTH

‎dapat sa TOPS ng POTS, STOP ang POST sa SPOT

‎

‎sabi ko nga, COULD CLOUD HATE the HEAT, isang tanong

‎ilang PIECES ang SPECIE, isa pang tanong

‎minsan nga'y nakakapagod din ang ganito

‎mabuti pa kayâ, maglaro na lang tayo

‎

‎- gregoriovbituinjr.

‎03.12.2026

‎

‎* mga litrato mulâ sa larong Word Connect sa selpon

Awit sa sinta

‎AWIT SA SINTA

‎

‎ang pagmamahal ko'y hanggang langit

‎ikaw lang ang pinakaiibig

‎alaala't larawan mo'y bitbit

‎sa aking pusò, diwà at bisig

‎

‎- gregoriovbituinjr.

‎03.11.2026 

‎(9th death monthsary ni misis)

* mapapanood ang munting bidyo sa kawing na: https://fb.watch/FNaYFCCEhc/ 

May suloy na ang tanim kong sibuyas

MAY SULOY NA ANG TANIM KONG SIBUYAS

‎

‎ginayat ko ang ilalim ng sibuyas

‎at inilagay sa ibabaw ng tubig

‎sa lagayan ng mineral water, baka

‎makapagpatubo ng sibuyas

‎

‎ilang araw o isang linggo'y lumipas

‎nagkasuloy na ang tanim kong sibuyas

‎ay, kaysarap ulamin ng talbos nito

‎sabi nila, ito raw ay pampalakas

‎

‎sana'y makapagpatubo ng marami

‎alagaan sa dilig itong itinanim

‎ang tagalungsod ay nagsasaka na rin

‎tiyagain ko lang at ito'y dadami

‎

‎kailangan ngayon ay magtanim-tanim

‎upang di magutom at may aanihin

‎

‎- gregoriovbituinjr.

‎03.11.2026

Pabalat ng aklat kong dinisenyo ni misis

PABALAT NG AKLAT KONG DINISENYO NI MISIS

‎

‎kung ikumpara sa tatlo kong huling libreto

‎kayganda ng disenyo ni misis sa aklat ko

‎tingni ang pabalat ng pangkalikasang libro

‎sadyang kakaiba kumpara sa disenyo ko

‎

‎sayang, walâ na siya, wala na yaring sinta

‎sana, iba kong libreto'y dinisenyo niya

‎pagkat talagang ubos nang ito'y ibinenta

‎sa mga makakalikasang grupo at masa

‎

‎kayâ sa daigdigang araw ng kalikasan

‎sa Abril Bente Dos kada taon, Earth Day iyan

‎dapat muling ilimbag ang libro kong naturan

‎at bigyan ng kopya ang iba't ibang aklatan

‎

‎nais kong ang kanyang disenyo'y maging imortal

‎at siya'y maalala sa panahong matagal

‎salamat sa kaygandang disenyo, aking mahal

‎pagka disenyo mong likhâ sa akin ay banal

‎

‎- gregoriovbituinjr.

03.11.2026 (9th death monthsary ni misis)

Sa ika-9 na death monthsary ni misis

SA IKA-9 NA DEATH MONTHSARY NI MISIS

‎

‎siyam na buwan na pala ang nakalipas

‎kaybilis ng panahon, pag-ibig kong wagas

‎para bang kailan lang, kausap lang kita

‎ngunit ngayon, ikaw na'y nasa alaala

‎

‎dalawampu't walong doktor, nasa talaan

‎at silang sumuri sa iyong karamdaman

‎ngunit wala silang nagawâ, walâ, walâ!

‎hanggang kunin ka na sa amin ni Bathalà

‎

‎nasa gunitâ ko lagi ang iyong ngiti

‎at inspirasyon kita sa bawat kong mithi

‎tulâ man o pagkathâ ng kwento't nobela

‎o kaya'y pagtipâ sa bagting ng gitara

‎

‎O, aking diwatà, magkikita rin tayo

‎ilang taon pa, at ako na'y nasa dulo

‎ng tulay na tahak kong pagkahabà-habà

‎habang dala ko'y mga nagawâ kong akdâ

‎

‎- gregoriovbituinjr.

‎03.11.2026

Payò sa panaginip

PAYÒ SA PANAGINIP

kagabi'y napanaginipan ka

payo'y gamitin ko ang gitara

aking mga tula'y gawin kong kanta

bakasakaling dito magkapera

batid mong walang salapi sa tulâ

kahit tambak-tambak ang aking kathâ

salamat sa payo, sintang diwatà

tumutulong kahit ikaw na'y walâ

salamat sa gitara mong binili

at sa akin, ito'y magkakasilbi

aawitin yaong tinig ng api

lalo't sa bayan alay na'y sarili

salamat, sinta ko, sa iyong payò

bagamat yaring puso'y nagdurugô

- gregoriovbituinjr.

03.10.2026

Awit sa tanaga baybayin

‎AWIT SA TANAGA BAYBAYIN

‎

‎tanaga baybayin

‎aking aawitin

‎sariling sulatin

‎ng ninunô natin

‎

‎tiyagain lamang

‎ang paggigitara

‎makakalikhâ rin

‎ng sariling kanta

‎

‎- gregoriovbituinjr.

‎03.10.2026

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://www.facebook.com/share/v/1D5ZMrpda5/ 

Ikasampu, ika-10

‎IKASAMPU, IKA-10

‎

‎walang gitling ang ikasampu

‎iyan ang wasto pag nagdugtong

‎ang panlapi't salitang ugat

‎balarila'y alam mo dapat

‎

‎may gitling na pag ika-10

‎iyan ang wastong pagdurugtong

‎ng panlapi at ng numero

‎balarila'y batid mo dapat

‎

‎ikasampu ngayon ng Marso

‎ika-10 ngayon ng Marso

‎pansinin mo ang gamit nito

‎balarila'y tinurò ito

‎

‎meron ka sanang natutunan

‎sa abang makatâ ng bayan

‎túrong ito'y pakatandaan

‎nang wasto'y gamitin ng tanan

‎

‎- gregoriovbituinjr.

‎03.10.2026

‎

‎*litrato mulâ sa larong Word Connect sa selpon

"Happy Women's Day", ani tennis star Alex Eala

"HAPPY WOMEN'S DAY", ANI TENNIS STAR ALEX EALA

‎

talagang kayhusay / ni Alex Eala

‎‎noong si Coco Gauff / ay tinalo niya

mapagpakumbaba / ang ating atleta

nang magtalumpati'y / binati ang ina

‎

‎at iba pang ina, / sa kababaihan

‎nag-Happy Women's Day, / sadyang kainaman

‎inspirasyon siya / ngayon nitong bayan

‎nang dahil sa mga / napagtagumpayan

‎

‎kaya taas-noo / akong nagpupugay

‎kay Alex Eala, / inspirasyong tunay

‎bagong sports hero / ang atletang Pinay

‎mabuhay ka, Alex! / mabuhay! mabuhay!

‎

‎ksysarap marahil / maglaro ng tennis

‎sa palo ng bola'y / di dapat magmintis

‎dapat araw-araw / talagang magpraktis

raketa't pagpalo'y / gamaying mabilis

‎

‎- gregoriovbituinjr.

‎03.10.2026

‎

‎* litrato mulâ sa ABS-CBN News sa fb

Kaharapin ma'y kahirapan

KAHARAPIN MA'Y KAHIRAPAN

‎

‎tibak akong naninindigan

‎para sa pag-unlad ng bayan

‎ngunit di para sa iilan

‎kundi para sa panlahatan

‎

‎kaytagal kong pinagnilayan

‎ang prinsipyo't pasya kong iyan

‎sama-samang kilos ng tanan

‎sama-sama ang taumbayan

‎

‎wakasan na nating tuluyan

‎ang kabulukan ng lipunan

‎iyan ang prinsipyo kong tangan

‎kaharapin ma'y kahirapan

‎

‎dapat ay walang naiiwan

‎may panlipunang katarungan

‎ginagalang ang karapatan

‎itayo'y patas na lipunan

‎

‎wakasan na ang kurakutan

‎pati dinastiya't gahaman

‎paunlarin natin ang bayan

‎panlahat, di para sa ilan

‎

‎- gregoriovbituinjr.

‎03.10.2026    

11 titik na sagot sa krosword

‎11 TITIK NA SAGOT SA KROSWORD

‎

‎nakatutuwâ minsan ang palaisipan

‎pag mga salita'y nagsanga-sangandaan

‎Pahalang: KAHALAGAHAN, KASALUKUYAN

‎Pababa: KALIGAYAHAN, KATAGALUGAN

‎

‎ang krosword ay di lamang pampalipas-oras

‎kundi isipan natin ay pinatatalas

‎kumbaga ito'y ehersisyong pampalakas

‎ng utak, kung sa pagkain ay panghimagas 

‎

‎bagamat "ka" ang unang pantig ng salitâ

‎at "an" naman ang sa dulong salitâ, tugmâ

‎wastong panlaping gamit sa mga katagâ

‎karaniwan sa ating katutubong wika

‎

‎sumasagot ng krosword sa araw at gabi

‎ang makatang sa sambayanan nagsisilbi

‎

‎- gregoriovbituinjr.

‎03.09.2026

‎

‎* krosword mulâ sa pahayagang Abante Tonite, 01.06.2026, p7    

Bunga, bungi, bungô

‎BUNGA, BUNGI, BUNGÔ

‎

‎iba't ibang patinig

‎sa dulo ng salitâ

‎palaisipang ibig

‎kong masagutang sadyâ

‎

‎ano kayâ ang sagot?

‎BUNGA, BUNGI, o BUNGÔ?

‎ano ang bungang dulot?

‎nabungi o nagdugô?

‎

‎krosword pag sinagutan

‎ay dapat mong alamin

‎ang Pababa't Pahalang

‎nang tamang sagot kamtin

‎

‎ganyan lang, katoto ko

‎at masasagutan mo

‎

‎- gregoriovbituinjr.

‎03.09.2026

Balakin ng makatang taring

BALAKIN NG MAKATANG TARING

‎

‎isang nobela ng pag-ibig

‎at araw-araw na pagtulâ

‎mga adhikang nakasandig

‎sa kalooban, puso't diwà

‎

‎napakapayak na pangarap

‎na ninanais kong maabot

‎kahit gaano pa kahirap

‎danasin ma'y kayraming gusot

‎

‎kwento ng masa'y susulatin

‎hanggang maging nobela ito

‎tulâ sa dukha'y kakathain

‎na araw-gabi'y gawain ko

‎

‎patuloy akong magpapawis

‎kaharapin ma'y kahirapan

‎sa kabilâ ng dusa't amis

‎ito'y mapagtatagumpayan

‎

‎- gregoriovbituinjr.

‎03.09.2026

‎

‎* mga litrato mula sa larong Word Connect sa selpon

Sa pagitan ng mga ilaw

SA PAGITAN NG MGA ILAW

‎

‎sa pagitan ng mga ilaw

‎narito'y tibak ng lansangan

‎na nadarama'y pamamanglaw

‎nasa diwa'y "bakit ba ganyan?"

‎

‎patuloy ang pangungurakot

‎ng trapong ibinoto ninyo!

‎patuloy ang sistemang buktot

‎kailan pa ang pagbabago?

‎

‎ngunit tuloy ang pangangarap

‎ng isang sistemang parehas

‎na walang trapong mapagpanggap

‎itatayo'y lipunang patas

‎

‎kayâ tara, mga kasama

‎patuloy na mag-organisa

‎

‎- gregoriovbituinjr.

‎03.08.2026 (International Women's Day)

* selfie pataas sa UP Film Center, 03.06.2026

Pag nanalo pa iyang bastos sa halalan

PAG NANALO PA IYANG BASTOS SA HALALAN

pag nanalo pa iyang bastos sa halalan

ay baka bulag na ang kanyang mamamayan

hinayaang bastusin ang kababaihan

ayuda'y pikitmatang tatanggapin na lang

mabuti na lang, Anne Curtis, palaban ka rin

pagkat di mo hahayaang kayo'y bastusin

ng trapong sa babae'y kaybaba ng tingin

trapong asal-manyak kung ating iisipin

maraming salamat, Anne, at nanindigan ka

laban sa mambabatas kuno, bastos pala

laban sa isang mapanirang kongresista

laban sa pulitikong dapat ibasura

larawan ng ating ina bawat babae

dapat respetuhin, mayaman man o pobre

ibagsak sa botohan ang trapong salbahe

trapong ilampaso anuman ang mangyari

- gregoriovbituinjr.

03.08.2026 (International Women's Day)

* ulat mula sa pahayagang Bulgar, 03.08.2026

Dalawang sine hinggil sa Philippine-American War

DALAWANG SINE HINGGIL SA PHILIPPINE-AMERICAN WAR

Maikling sanaysay at tulâ ni Gregorio V. Bituin Jr.

Kahapon, Marso 6, 2026, ay napanood ko ang dalawang dokumentaryo / pelikula hinggil sa Digmaang Pilipino-Amerikano, lalo na ang Bud Dajo massacre. Talagang inabangan ko ito. Ang dalawang ito'y ang Memoirs of a Forgotten War, at ang Cinemartyrs. Ang direktor ay si Sari Dalena. Nabanggit na ika-120 anibersaryo ng Bud Dajo massacre ng araw na iyon.

Mula sa isang presscon na pinamagatang "Defending the Defenders" na hinggil sa karapatang pantao, ay agad kong hinabol ang nasabing historical dokyu. Alas-kwatro ang simulâ kayâ alas-tres pa lang ay umalis na ako sa 1-4pm na presscon. Marahil, naisip ng ilang kasama, bakit kaya ako nagmamadaling umalis? Tantiya ko kasi, kahit malapit lang, ay baka maleyt ako dahil sa trapik.

Dumating ako sa Cine Adarna ng ika-4:10 ng hapon. Naabutan ko pa ang pamagat na War. Di na ako dyuminggel at naghanap na ng mauupuan sa madilim na sinehan. Nagsimula ang Memoirs of a Forgotten War sa pagtalakay ng isang banyagang ang tinig ay babae. Sinalaysay ang ilang pangyayaring naganap noong Philippine-American War sa Ilocos at sa Patikul.

Naging matingkad sa akin ang paglusob ng pulutong ng kababaihan sa mga sundalong Amerikano sa isang labanan. Patay silang lahat, pati ang lider nilang animo'y Kristo ang kaanyuan.

Libre o Free Admission ang Memoirs of a Forgotten War, na isang oras din, habang may bayad naman ang Cinemartyrs, na higit dalawang oras naman. P200 ang regular habang P150 ang senior / PWD / student. Naglabas ako ng P150 at ibinayad na sabi ko, hindi regular, kundi pultaym na aktibista. Itatanong daw muna, subalit pumayag na rin at binigyan ako ng tiket.

Bihira akong makapanood ng sine o dokumentaryo hinggil sa Philippine-American War, habang kayrami ng pelikula hinggil kina Gat Jose Rizal, Gat Andres Bonifacio, at iba pang nakibaka laban sa mananakop sa Luzon. Kaya ang panonood ng dalawang pelikulang ito ay di ko na pinakawalan.

6:30 pm, pinapasok na kami para sa Cinemartyrs. Tahimik akong umupo at nanood. Binuksan iyon sa eksena sa isang lugar marahil ay sa Intramuros na kapis pa ang mga bintana. Pinakita ang pagkuha sa isang eksenang pinalabas na sa Memoirs of a Forgotten War na una kong napanood ng hapong iyon. Si Angel Aquino na ang gumanap sa babaeng may hawak na sanggol habang sumugod muna ang maraming kababaihan sa pulutong ng mga sundalong Amerikano, pinagbabaril, hanggang sila'y nangaubos. Lumaban noon ang mga kababaihan para sa dignidad at kalayaan ng bayan laban sa mga mapaniil na mananakop. Napanood habang dalawang araw na lang ay Araw na ng mga Kababaihan.

Pinakita rin ang sitwasyong kausap ng direktor na babae ang tatlong tagasuri para sa NCCA grant. Dapat daw hindi Luzon-centric ang kanyang pelikula kundi pinapunta siya roon sa Mindanao. Kaya nagpasiya siyang pumunta, kasama ang kanyang pangkat, sa Mindanao, partikular sa Patikul, Sulu, kung saan naroon ang Bud Dajo, isang matarik na kabundukan.

Nakausap pa niya ang lider ng mga sundalo, na pinakiusapan niyang sumama na rin sa pelikula. Nakarating ang pangkat sa Bud Dajo at nakausap ang mga elder at residente roon. Sa isang eksena, sinabihan silang bawal daw mag-utos ang babae sa lalaki. Kaya ang ginawa ng direktor ay kinausap ang panganay na anak ng isang elder upang siyang mag-utos sa mga gaganap.

Ayon kay Direk, pag tinapik niya sa balikat ang lalaki, ibig sabihin, magpatuloy na sa pag-arte, o kaya'y tapos na, "cut".

Araw pala ng kasalan ng dalawang Tausug nang maganap ang paglusob at pambobomba ng mga Amerikano sa Bud Dajo. Marami ang namatay sa kanila. Subalit sa pagsasaliksik ko, walang binanggit ang mga reporter na Kano sa nasabing kasalan, at binabanggit lang ay maraming moro ang kanilang kalaban. Buti't ipinakita iyon sa nasabing pelikula, kung ano talaga ang naganap.

Matapos ang eksena, ang babaeng umaktong ikakasal sana ay tila nasapian, at marami ang tumulong sa kanya, pati mga elder. Tatlo pang lalaki ang gayon din ang dinanas, pati na si direk. Hanggang makabalik na ang babae sa kanyang sarili. Sabi niya, "hindi n'yo ba nakikita, nariyan sila."

Nagpapasalamat ang mga katutubomg Tausug dahil naranasan umano nila ang dinanas ng kanilang mga ninuno, bagamat sa pelikula lamang. Matapos ang palabas ay nagkaroon ng panayam sa mga nagsiganap, pati kay Direk. Pagpupugay sa lahat ng gumawa ng mga dokumentaryo at pelikulang iyon!

Pumasok ako ng 4pm, lumabas bandang alas-nuwebe pasado na. Higit limang oras man, nagutom man, subalit talagang sulit pagkat napanood ko ang dalawang makasaysayang palabas na ito. Sadya akong nappapasalamat at nagpupugay.

DALAWANG SINE HINGGIL SA FIL-AM WAR

dalawang makasaysayang sine

ang aking pinanood kagabi

sadyang yumanig sa aking diwà

ang anibersaryo ng gunitâ

nang nanood sa U.P. Film Center

patungkol sa Bud Dajo massacre

kasabay ng petsang Marso Anim

ang isang kabanatang malagim

sineng Memoirs of a Forgotten War

pati ang Cinemartyrs, nilahad

sa dalawang pelikulang iyon

gunita't historya ng kahapon

kayraming babae ang namatay

Katipunerang lumabang tunay

sa mga sumakop at sumiil

sa bayang nais nilang makitil

dalawang sineng sadyang kaiba

na Fil-Am War ang tinalakay na

pagpupugay sa kanilang lahat

sa sine't temang sadyang kaybigat

03.07.2026

Minsan nga'y may ganitong panahon

MINSAN NGA'Y MAY GANITONG PANAHON

minsan nga'y may ganitong panahon

pag walang trabahong salin, gutom

pag walang benta ng libro, gutom

sa diwa'y paano makaahon

natira sa tuyo'y di tinapon

tuyong biklad at sapsap inipon

minsan, bibili ng dahon-dahon

upang maiulam sa maghapon

bibilhin ay talbos ng sibuyas

kamatis, bawang, ulam na wagas

nasasadiwa'y payo ng pantas

habang asam ay lipunang patas

tinik, buntot at ulo ng sapsap

at tuyong biklad, ayos nang ganap

dadaan lang sa dila, kaysarap

at buhay na'y di aandap-andap

dapat mag-ipon ng pamasahe

lalo't dapat magtungo sa rali

o lakarin ang mahabang kalye

upang magkaroon pa ng silbi

- gregoriovbituinjr.

03.07.2026

Ang tatlo niyang punò

ANG TATLO NIYANG PUNÒ

natutunan niya noong siya'y bata pa

paanong pagtanim ng puno'y mahalaga

para sa kabuhayan ng kanyang pamilya

tulad ng alagang apitong, nara't mangga

iyon ang tatlo niyang punong pamana pa

ng di na niya naabutang lolo't lola

at inalagaan ng kanyang ama't ina

ang pangangalaga'y sa kanya naipasa

dahil sa sipag ng kanyang mga ninunò

mulâ binhi, tinanim, dinilig, lumagó

pamilya'y di nagutom, nanatiling buó

nakapag-aral sila't buhay ay nahangò

nabenta ang kahoy ng apitong at nara

punò ng mangga'y patuloy na namumunga

panibagong puno'y itinanim pa nila

para sa mga henerasyong susunod pa

- gregoriovbituinjr.

03.07.2026

* litrato mulâ sa larong Word Connect sa selpon

Sa ika-10 Black Friday Protest ng 2026

SA 10TH BLACK FRIDAY PROTEST NG 2026

patuloy ang panunuligsâ sa kurakot

di natin titigilan ang mga balakyot

kawatan sa pondo ng bayan silang buktot

lahat ng sangkot sa korapsyon ay managot!

panunuligsâ rin sa mga lumalabag

sa karapatan, at sa rali ay bumihag

ng dalawang walang pagkakasalang tibak

kundi tuligsain ang lipunang bulagsak

- gregoriovbituinjr.

03.06.2026

* kuha sa media conference hinggil sa paksang "Defending Defenders" sa Lungsod Quezon, 03.06.2026

Plakard na may baybayin - tanaga-baybayin

plakard itong ginawâ

sa pagkilos mamayâ

plakard na may baybayin

ay itaguyod natin

- gbj/03.06.2026

tanaga-baybayin

Makatâ sa kalsada - tanaga-baybayin

makatâ sa kalsada

sa rali sumasama

bumibigkas tuwina

ng tulâ ng pagbaka

- gbj/03.06.2026

tanaga-baybayin

Pagpupugay sa Buwan ng Kababaihan!

PAGPUPUGAY SA BUWAN NG KABABAIHAN!

nagpupugay akong taas-noo

at narito ring taas-kamao

sa kababaihan nitong mundo

sa kanilang Buwan ngayong Marso

kayo'y pawang mga magigiting

lola, ina ng mga tsikiting

tita, ate, utol, dalaginding

babae, bayani kung ituring

kayo'y kalahati ng daigdig

ayaw paapi sa manlulupig

mga kurakot ay inuusig

sa hustisyang asam tumitindig

mabuhay kayong mga babae

katuwang naming mga lalaki

upang buhay sa mundo'y umigi

upang lipunan ay mapabuti

- gregoriovbituinjr.

03.06.2026    

Walâ mang magbasa ng aking mga akdâ

WALÂ MANG MAGBASA NG AKING MGA AKDÂ

walâ mang magbasa nitong aking mga akdâ

walâ mang makinig sa pagbigkas ko ng tulâ

eh, ano? magpapatuloy ako sa paglikhâ

kwento, sanaysay, tulâ, ganyan ang mangangathâ

tulâ ng tulâ ng tulâ ng tulâ ng tulâ

akdâ ng akdâ ng akdâ ng akdâ ng akdâ

kathâ ng kathâ ng kathâ ng kathâ ng kathâ

likhâ ng likhâ ng likhâ ng likhâ ng likhâ

bebentahan ko kayo ng aklat ko ng tulâ

upang may pambili ng kilong bigas at isdâ

sana'y bili kayo ng aklat kong kathang diwà

na pag nabasa n'yo'y tiyak kayo'y matutuwâ

abang makatâ sa panahon ng dusa't luhà

kasamang bumabaka sa panahon ng digmâ

tumutulong sa masa sa panahon ng sigwâ

tuligsa'y mga kurakot na sanhi ng bahâ

- gregoriovbituinjr.

03.05.2026

Nilagang dahon at tangkay ng malunggay

NILAGANG DAHON AT TANGKAY NG MALUNGGAY

bente pesos ang apat na tangkay

ng nabiling dahon ng malunggay

na aking pinakuluang tunay

sa kalusugan ay pang-alalay

kayrami pa kasing susulatin

dapat diwa't puso'y palusugin

ideya pa'y aanalisahin

isyu ng dukhâ pa'y ninilayin

kayâ ako'y nagpapasalamat

sa aking kasanggang di masukat

pagkat malunggay lang ang katapat

ika ngâ, pagsasamang maluwat

tara, patuloy pa ring tumulâ

yaong sabi ng abang makatâ

gagaling din ang sugat ng diwà

at giginháwa rin sa pagkathâ

- gregoriovbituinjr.

03.04.2026

Nagmumurang kamatis at talbos ng sibuyas

NAGMUMURANG KAMATIS AT TALBOS NG SIBUYAS

nagmumurang kamatis

at talbos ng sibuyas

sa tulad kong matipid

ngunit di mapagwaldas

nabili'y bente pesos

bawat tumpok, nagmura

piraso'y labing-apat

na kamatis kanina

at gayon din ang presyo

ng talbos ng sibuyas

lalakas kang totoo

ulam na't panghimagas

ulam na payak sadyâ

nitong makatang taring

lalo na't siya'y walâ

doon sa toreng garing

- gregoriovbituinjr.

03.04.2026

Ilog

ILOG

kayrami rin pala nating salawikain

hinggil sa ilog na dapat nating alamin

na bakasakaling makatulong sa atin

paano mo tatawirin ang Ilog Pasig

kung walang tulay? kung may bangka walang katig?

kung meron man, paggaod ba'y kaya ng bisig?

ang tahimik na ilog umano'y malalim

pag maingay ang tao, walang tagong lihim

kung kayang languyin, ilog ba'y lalanguyin?

ang ilog ay di lamang iisa ang pampang

sa lubog ng lupà, ito'y naging pagitan

daluyang tubig, pampang ay magkabilaan

nais ko ring maligo't magbabad sa ilog

tanggalin ang libag, katawan ay ilubog

habang sa diwa'y may ideyang nangingitlog

- gregoriovbituinjr.

03.04.2026

* litrato mula sa Bulgar, 08.17.2025, p.9

Kalye

KALYE

kayraming tao sa kalye

magtatahô, bumibili

may batang hamog, pulubi

may dumaraang dyip, kotse

may tulad kong nagrarali

may mga bata't babae

magagandang binibini

ang naglalakad sa kalye

maralitâ, trabahante

manggagawa, pahinante

at mayroon ding salbahe

kaytindi kung dumiskarte

ang nagtitinda sa kalye

ay kumikita, di lugi

simpleng buhay, ganyan kami

sa araw man o sa gabi

- gregoriovbituinjr.

03.04.2026

* litrato mulâ sa larong Word Connect sa selpon

Sa gabing pusikit

SA GABING PUSIKIT

eklipse'y di matanaw

ano ang paliwanag?

tanging poste ng ilaw

ang sa gabi'y bumasag

eklipse raw ng buwan

kayâ gabi'y pusikit

tanaw mo ang karimlan

walang talà sa langit

ginawâ ko'y nagnilay

sa mga nagaganap

anong aking palagay

sa laban ng mahirap

tama lang makibaka

labanan ang gahaman

at mapagsamantala

nang hustisya'y makamtan

pusikit man ang gabi

makata'y gising pa rin

kayraming namumuni

mamaya na'y hihimbing

- gregoriovbituinjr.

03.03.2026

Pagtulâ sa rali

PAGTULÂ SA RALI

bibigkas ng tulâ

ang abang makatâ

samutsaring paksâ

sa harap ng madlâ

doon sa lansangan

Mendiola man iyan

paksa ko'y lipunan

baguhing tuluyan

doon lang sa rali

bigkasing maigi

bulok ay iwaksi

mundo'y mapagbuti

plakard ang tangan ko

pag tumulâ ako

sa harap ng tao

sa harap ng mundo

- gregoriovbituinjr.

03.03.2026

* mapapanood ang kalahating minutong bidyo sa kawing na: 

https://www.facebook.com/share/r/1BjnJGHYGs/ 

Ang tugmaan sa tula kong "Pluma't Kwaderno"

ANG TUGMAAN SA TULÂ KONG "PLUMA'T KWADERNO"

Maikling sanaysay ni Gregorio V. Bituin Jr.

Sinubukan kong kumathâ ng tulang may iba't ibang tugmaan. Magkatugmâ ang dalawang magkakasunod na taludtod sa loob ng apat na saknong.

Inihalimbawà ko ang taludturan sa Shakespearean (English) sonnet at sa Petrarchan (Italian) sonnet. Sa Shakespearean ay may tugmaang A-B-A-B, C-D-C-D, E-F-E-F, at G-G, habang sa Petrarchan sonnet naman ay may tugmaang A-B-B-A, A-B-B-A, C-D-E, C-D-E.

Ang dalawang nabanggit ay soneto, o tulang may tugma't sukat at labing-apat na taludtod. Ang aking kinatha'y may labing-anim na taludtod sa apat na saknong.

Ang ginawà kong tugmaan sa tulang "Pluma't kwaderno" ay: A-A-B-B, C-C-D-D, E-E-F-F, at G-G-H-H. Narito ang nasabing tula:

PLUMA'T KWADERNO

palagi akong may dalang

pluma't kwaderno sa bulsa

at sa bag, lalo na't handang

magsulat ang mangangathâ

sa dadaluhan kong pulong

ay ilalabas na iyon

susulat ng katitikan

o mga napag-usapan

at sa paghabi ng kwento

at tulâ, handang totoo

itatala'y nasa isip

upang di iyon mawaglit

dinanas ng aping uri

dahil sa trapong kadiri

sa akda'y pinagbubuti

upang sa bayan magsilbi

Sa unang saknong, ang tugmaan ay A-A-B-B, magkatugmâ ang "dala" at "bulsa, habang magkatugmâ naman ang "handâ" at "mangangathâ". Pansinin, ang huling pantig ng "dala" at "handâ" ay may hulaping "ng". Hindi magkatugmâ ang "dalang" at "handang" na ginamit sa nasabing tulâ dahil hindi kasama sa huling pantig na "la" at "dâ" ang hulaping "ng" sa tugmaan.

Kayâ ang tugmaan ay hindi A-A-A-A kahit kapwa titik "a" ang dulo ng mga salitâ, kundi A-A-B-B dahil ang "dala" at "bulsa" ay walang impit sa dulo ng salitâ, habang ang "handâ" at "mangangathâ" ay may impit. Sa ating katutubong panulaan, hindi magkatugmâ ang salitang may impit at walang impit kahit pareho ang dulong titik, tulad ng "dugô" at "berdugo" ay hindi magkatugmâ.

Sa ikalawang saknong, ang tugmaang C-C-D-D. ay halatâ agad at madaling makita. Ang "pulong" at "iyon" ay magkatugmâ, at kapwa "an" ang dulo ng "katitikan" at "napag-usapan".

Sa ikatlong saknong, sa tugmaang E-E-F-F, ang "kwento" at "totoo" ay magkatugmâ. Ang "isip" at "mawaglit" kahit magkaiba ng dulong pantig na "ip" at "it" ay magkatugmâ, batay sa batas sa katutubong panulaan, na ang katinig na malakas na "B, K, D, G, P, S, T" ay magkatugmâ, habang magkatugmâ naman ang "L, M, N, NG, R, W, Y" na pawang katinig na mahina. Kayâ ang "balag" at "balam" ay hindi magkatugmâ, habang ang "bakas" at "bakat" ay magkatugmâ.

Sa ikaapat na saknong, ang tugmaan ay G-G-H-H, bagamat lahat ng salita ay nagtatapos sa titik "i". Ang salitang "uri" at "kadiri" ay magkatugmâ, at kapwa may impit, habang magkatugmâ rin ang walang impit na salitang "pinagbubuti" at "magsilbi". Hindi magkatugmâ  ang "kadiri" at "magsilbi".

03.03.2026